Highlight

---

• หากท่านผู้มีสัญชาติไทยต้องการเข้ามาในประเทศไทย  เพื่อเพิ่มชื่อในทะเบียนราษฎร
  และทำบัตรประชาชนในฐานะที่เป็นคนไทย  แต่มีคำสั่งของกระทรวงมหาดไทยไม่อนุญาต  ท่านจะคิดเห็นประการใดและจะดำเนินการอย่างไร

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

---

• พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ  พ.ศ.  ๒๕๖๑  มาตรา  ๕๑

 

---

            ปัญหาชวนคิด?  หากท่านผู้มีสัญชาติไทยต้องการเข้ามาในประเทศไทย  เพื่อเพิ่มชื่อในทะเบียนราษฎร
และทำบัตรประชาชนในฐานะที่เป็นคนไทย  แต่มีคำสั่งของกระทรวงมหาดไทยไม่อนุญาต  ท่านจะคิดเห็นประการใดและจะดำเนินการอย่างไร  โปรดดูอุทาหรณ์แห่งคดีนี้ครับ  ข้อเท็จจริงเป็นอย่างไร  และผลของคดีเป็นอย่างไร  ตามผมมาครับ ...
          มูลเหตุแห่งคดี  นาย  จ.  (ผู้ร้อง)  เป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของบิดา  สัญชาติดัตช์  และมารดา  สัญชาติไทย  ซึ่งบิดาและมารดาของผู้ร้องได้จดทะเบียนสมรสกันที่ประเทศเนเธอร์แลนด์  ผู้ร้องเป็นลูกจ้างในสถานบริการแห่งหนึ่งในจังหวัดภูเก็ต  ในขณะนั้นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีนโยบายจัดระเบียบสังคม และมีการเข้าตรวจสถานบริการต่าง ๆ  ซึ่งรวมถึงสถานบริการที่ผู้ร้องทำงานอยู่  หลังจากนั้นผู้ร้องต้องเดินทางออกนอกประเทศไทย  ต่อมากระทรวงมหาดไทยมีคำสั่ง  ลงวันที่  ๒๖  มีนาคม  ๒๕๔๖  ไม่อนุญาตให้ผู้ร้องเข้ามาในราชอาณาจักร  เนื่องจากผู้ร้องเป็นบุคคลที่มีพฤติการณ์เข้าลักษณะเป็นบุคคลต้องห้ามมิให้เข้ามาในราชอาณาจักรตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง  พ.ศ.  ๒๕๒๒  มาตรา  ๑๒  วรรคหนึ่ง  (๘)  
          ผู้ร้องมีหนังสือถึงปลัดกระทรวงมหาดไทย  เพื่อขอให้เพิกถอนคำสั่งกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว และอนุญาตให้ผู้ร้องกลับเข้ามาในราชอาณาจักร  รวมทั้งมีหนังสือถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และผู้บัญชาการสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง  เพื่อขอให้อนุญาตให้ผู้ร้องกลับเข้ามาในราชอาณาจักร 
          ผู้ร้องยื่นคำร้องต่อผู้ตรวจการแผ่นดินขอให้เพิกถอนคำสั่งกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว  แต่เมื่อพ้นระยะเวลาหกสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำร้องจากผู้ร้อง  ผู้ตรวจการแผ่นดินยังไม่มีคำวินิจฉัย 
          ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ  มาตรา  ๒๑๓  ว่า  คำสั่งกระทรวงมหาดไทย  และหนังสือคำสั่งของผู้บัญชาการสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง  ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ  และวินิจฉัยให้ผู้ร้องเดินทางเข้ามาในราชอาณาจักรไทยได้ในฐานะผู้มีสัญชาติไทยโดยการเกิดเพื่อมาเพิ่มชื่อในทะเบียนราษฎรและทำบัตรประชาชน
          ศาลรัฐธรรมนูญรับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย ระหว่างการพิจารณาคดี  ผู้ร้องได้รับการเพิกถอนคำสั่งห้ามเข้าประเทศไทย  พร้อมทั้งจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนและหนังสือเดินทางไทยแล้ว  ทำให้ผู้ร้องได้รับการเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหาย  มีผลให้เหตุที่ผู้ร้องอ้างว่าตนถูกกระทบสิทธิและเสรีภาพหมดลงแล้ว  ซึ่งศาลรัฐธรรมนูญจะสั่งจำหน่ายคดีนี้ก็ได้  แต่ข้อเท็จจริงเป็นกรณีที่มีความเกี่ยวเนื่องกับสถานภาพของบุคคลผู้มีสัญชาติไทยที่ไม่อาจถูกเนรเทศออกนอกราชอาณาจักร  หรือไม่อาจถูกห้ามมิให้เข้ามาในราชอาณาจักรได้ตามที่รัฐธรรมนูญรับรองไว้  และเพื่อเป็นหลักปฏิบัติของทางราชการในภายหน้า  การพิจารณาคดีนี้ต่อไปจะเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ  ศาลรัฐธรรมนูญจึงพิจารณาคดีนี้ต่อไปตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ  พ.ศ.  ๒๕๖๑ 
          ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยสรุปได้ว่า  การได้มาซึ่งสัญชาติไทยนั้นเป็นไปตามกฎเกณฑ์ของกฎหมาย  ส่วนสถานะทางกฎหมายในฐานะพลเมืองไทยเป็นกรณีที่ต้องแยกต่างหากจากกัน  การกำหนดสถานะดังกล่าวไม่ได้กระทบกระเทือนถึงสัญชาติของบุคคลที่มีอยู่ตั้งแต่แรก  และศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า  การเนรเทศบุคคลสัญชาติไทยออกนอกราชอาณาจักร  หรือห้ามมิให้ผู้มีสัญชาติไทยเข้ามาในราชอาณาจักร  จะกระทำมิได้  ตามรัฐธรรมนูญ  มาตรา  ๓๙  วรรคหนึ่ง

ศาลรัฐธรรมนูญ  คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย
          กรณีบุคคลถูกคำสั่งกระทรวงมหาดไทยไม่อนุญาตให้เข้ามาในราชอาณาจักร  แม้ระเบียบดังกล่าวจะไม่มีเนื้อหาเป็นการตัดสิทธิของบุคคลผู้มีสัญชาติไทยโดยการเกิดเข้ามาในราชอาณาจักรไทยก็ตาม  แต่ก็มีผลให้บุคคลนั้นไม่สามารถเดินทางเข้ามาในราชอาณาจักรเพื่อขอพิสูจน์สัญชาติไทยตามที่ระเบียบดังกล่าวกำหนดไว้ได้ 
ผู้ร้องจึงได้รับผลกระทบอันเนื่องมาจากระเบียบที่กำหนดเงื่อนไขให้ยื่นคำขอพิสูจน์สัญชาติไทยด้วยตนเอง 
การที่ไม่ได้กำหนดยกเว้นกรณีที่บุคคลไม่สามารถเดินทางเข้ามาในราชอาณาจักรเพื่อพิสูจน์สัญชาติไทยได้ 
ดังเช่นคดีนี้  ทำให้สิทธิและเสรีภาพตามที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้ของบุคคลอาจถูกกระทบได้
          และแม้เหตุที่ผู้ร้องอ้างว่าตนถูกกระทบสิทธิและเสรีภาพหมดลงแล้ว  การพิจารณาคดีต่อไปของ
ศาลรัฐธรรมนูญ  จะเป็นไปเพื่อประโยชน์สาธารณะ  และเป็นหลักปฏิบัติของทางราชการในภายหน้า 
ในอันที่จะปรับปรุงแก้ไขกฎหมายและระเบียบต่าง ๆ  ที่อยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงาน  เพื่อเป็นการพัฒนาการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทยตามที่รัฐธรรมนูญรับรองไว้ 

หากท่านสนใจรายละเอียดของคดีเพิ่มเติม  โปรดดูคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่  ๗/๒๕๖๓

 

---

More Information

---

 

• อ่านบทความเต็มเรื่อง “คดีที่ผู้ร้องได้รับการเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายแล้ว
  แต่เพื่อประโยชน์ต่อสาธารณะ  ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาคดีต่อไปได้”
• ติดตามเนื้อหาความรู้เกี่ยวกับศาลรัฐธรรมนูญ กฎหมายรัฐธรรมนูญ และสิทธิเสรีภาพของประชาชนภายใต้รัฐธรรมนูญ ได้ทุกช่องทาง
• LINE Official Account สนง.ศาลรัฐธรรมนูญ: @occ_th
• เว็บไซต์ สนง.ศาลรัฐธรรมนูญ: www.constitutionalcourt.or.th

#ศาลรัฐธรรมนูญ #สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ